باغ سرخ

بسمه تعالی
سه نمايشگاه: عکاسان معاصر ايران، عکس‌های مهران مهاجر، طراحی‌های حميد گلبن
روزهای پايانی سال ۱٣٨۵ موزه‌ی هنرهای معاصر اصفهان ميزبان چند نمايشگاه متفاوت است. اين نمايشگاه‌ها شامل دو نمايشگاه عکس، يکی منتخبی از عکس‌های عکاسان معاصر ايران و ديگری منتخبی است از چندين مجموعه عکس مهران مهاجر. البته در مورد نمايشگاه اول بايد گفت عنوان عکاسان معاصر پيشکسوت بسيار مناسب‌تر است تا عکاسان معاصر چون به غير از چند نفر از آنها بقيه در شاخه‌ی فعاليت عکاسی خود وزنه‌ای در عکاسی امروز ايران به حساب می‌آيند و به لحاظ سن و سال نيز اکثر آنان بالای پنجاه سال سن دارند. اما ديگر سالن موزه نيز به نمايش طراحی‌ها و اسکيس‌های حميد گلبن اختصاص يافته است که در ادامه به آن نيز پرداخته خواهد شد.
در مورد نمايشگاه عکاسان معاصر ايران بايد گفت تنوع عکس‌های ارائه شده در شاخه‌های مختلف هنر عکاسی بسيار مناسب و در خور توجه است و باعث آشنايی بيشتر دانشجويان، هنرجويان، هنرمندان و عکاسان اين شهر با شاخه‌های مختلف عکاسی می‌شود. به طور کلی بايد گفت در کنار اختصاص نمايشگاههای شخصی بايد به نمايشگاههای جمعی از اين دست که به تنوع ديدگاهها و تفاوت سبک کارها می‌پردازد نيز توجه شود تا هرچه بيشتر جامعه‌ی جوان دانشجويان هنر و هنرآموزان با اين تفاوت‌ها و تنوع آشنا شوند تا بر وسعت ديدشان نسبت به هنر افزوده شود.
ارائه‌ی آثار در اين نمايشگاه به صورت مطلوبی بوده است، هرچند در مورد عکس‌های جنگ به علت کهنه بودن عکس‌ها، چاپ در اين قطع کمی از کيفيت آنها کم کرده است. اين مطلب در مورد عکس‌های طبيعت ارائه شده نيز به چشم می‌خورد منتها با علتی متفاوت از عکس‌های کهنه‌ی دفاع مقدس. در اين ميان جای بسياری از عکاسان صاحب سبک کشورمان خالی است که احتمالاً به علت محدوديت‌هايی از جمله مکان از ارائه‌ی آن خودداری شده. در اين نمايشگاه می‌توان به آثار عکاسانی همچون نيکول فريدنی، آرمان استپانيان، بهمن جلالی، مريم زندی، احمد ناطقی و زنده ياد کاوه گلستان و.... اشاره کرد. از نکات منفی اين نمايشگاه پوستر بسيار ضعيف آن می‌باشد که حتی امضای طراح را در پای خود ندارد. شايد ذکر نام عکاسان بر روی اين پوستر نيز خالی از لطف نمی‌بود که متأسفانه اين امر هم اتفاق نيفتاده است.
اما در سالن ديگر موزه با عکسهای بسيار متفاوتی نسبت به سالن قبل مواجهيم يعنی عکس‌های «مهران مهاجر» . مهران مهاجر يکی از عکاسان نسل جديد است که در زمينه‌های مختلفی و بيش از همه در زمينه‌ی عکاسی خلاقه کار کرده است. عکس‌های مهران مهاجر دارای زمينه‌های اجتماعی هستند. او با دستمايه قرار دادن حوادث و اتفاقات پيرامون خود سعی در نقد تصويری تاريخ، اجتماع و... دارد. آزادی انديشه، مطبوعات، انسان و مسائلی از اين دست از ديگر دغدغه‌های مهاجر می‌باشد. او با استفاده از کاراکتر سازی سوژه‌ها مختلف خود از جمله کتاب، روزنامه يا حتی قوطی‌های کنسرو سعی در بيان گفته‌های خود دارد.
در اين نمايشگاه منتخبی از مجموعه‌های «تاريخ گذشته‌ها»، «بسته‌های مهاجر»، «عکس‌خانه‌ها» و غيره را شاهديم. نحوه‌ی پاسپارتو و ارائه‌ی آثار بسيار مناسب است که لازم است اين مطلب مورد توجه هنرمندان اصفهانی قرار بگيرد. ارائه‌ی چند پلان در يک قاب عکس از زوايای مختلف از ديگر شگردهای مهاجر برای بيان تصويری بهتر در آثارش می‌باشد که حاکی از آزادی عمل بيشتر و جدايی او از بند چهارچوب‌های مرسوم عکاسی می‌باشد در جهت بيان هرچه بهتر مفهوم در کارهايش می‌باشد.
هرچند در مجموعه‌ی عکس‌خانه‌ها وجود رنگهای متنوع در عکس‌ها به ارائه‌ی تصويری مجموعه کمک کرده است اما در کل عکاس به نوعی يکنواختی و تکرار در آثارش رسيده است و می‌توان گفت که مجموعه‌ی چاپ نشده‌ها يا منتشر نشده‌ها به بيان تصويری بهتری به جهت سادگی تصوير رسيده و عکاس در اين آثار به توفيق بيشتری برای انتقال مفاهيم خود به بيننده رسيده است. اين مطلب در مورد مجموعه عکس‌های او از تلويزيون نيز صادق است. مجموعه‌ی تاريخ مصرف گذشته‌ها هم بر لبة تيغ قرار دارد و چيزی بين کليشه‌ی تکرار کارهای عکاسان پيش از خود و يک نگاه نو را داراست. او با استفاده از رعايت فاصله از سوژه‌هايش در کادربندی خود و همچنين به مدد اضافه کردن و بها دادن به عنصر نوشته در عکس‌ها از فرماليستی شدن صرف اين آثار جلوگيری کرده و جنبه‌هايی از مفهوم‌گرايی را به عکس‌هايش القا کرده است منتها برای نيل به اين هدف احتياج به کار بيشتری بر روی اين مجموعه دارد.
آخرين گالری موزه نيز به نمايش آثار طراحی «حميد گلبن» دانش آموخته‌ی معماری اختصاص دارد. گلبن هم‌اکنون در مراکز آموزش عالی و دانشگاه هنر اصفهان (دانشکده پرديس) مشغول به تدريس می‌باشد. اين نمايشگاه که با عنوان «رهاورد سفر» برگزار شده است حاصل تلاش او در طی مسافرت‌هايش در داخل و خارج ايران است که به صورت طراحی‌ها و اسکيس‌های سريع با تکنينک‌های متفاوت ارائه شده است. او برای اجرای کارهايش از ابزارهای مداد، اکولين و البته بيشتر از همه خودنويس استفاده کرده است.
در ابتدا بايد بگويم آنچه حساسيت اين نمايشگاه را بالا می‌برد برپايی نمايشگاهی از آثار يک هنرمند بومی شهر اصفهان است و اين مسأله‌ای است که هر چند وقت يکبار در بين برپايی نمايشگاههای هنرمندان پايتخت و يا غير ايرانی در موزه‌ی معاصر اصفهان اتفاق می‌افتد. اما اين نمايشگاه چند حسن و چند عيب دارد. اولين حسن آن جسارت برگزاری چنين نمايشگاهی از اسکيس‌ها و طراحی‌های آزاد يک معمار است که چنين مطلبی را حتی در گالری‌های تهران نيز کمتر می‌بينيم. دوم آنکه هنرمند آن از اهالی اصفهان و اصطلاحاً بومی همين شهر است. سوم آنکه برخلاف نمايشگاههای معمول هنرمندان بومی اصفهان اين نمايشگاه هيچ ربطی به هنرهای سنتی اصفهان ندارد و کاری است که لااقل برای شهر اصفهان و دوران معاصرش جديد به نظر می‌رسد. چهارم تفاوت تکنيک اجرايی آثار با ساير آثار مرسوم که دانشجويان و  هنرجويان هنرستان‌ها و آموزشگاهها به آن عادت کرده‌اند می‌باشد. پنجم آنکه هنرمند صاحب اين آثار يک دانشجو يا هنرمند تجربی يا مدرس آموزشگاههای آزاد طراحی کنکور نيست! اين مسأله از اين نظر مورد توجه است که اساتيد دانشگاههای هنر ما معمولاً آنقدر درگير آموزشهای خود شده‌اند که ديگر فرصتی برای انجام کار هنری يا برپايی نمايشگاه را ندارند و اگر هم چنين اتفاقی بيافتد نمايشگاه به طور گروهی در کنار کار دانشجويانشان برگزار می‌شود و اگر کارهای سالهای پيش خود يا کارهای پايان‌نامة کارشناسی ارشد خود را در نمايشگاه ارائه نکنند، کارها آنقدر با عجله انجام شده است که دوری استاد را از کار عملی هنر نشان می‌دهد و حاصل چيزی نيست جز کارهای خامی که سطح آنها بسيار پايين‌تر از کارهای دانشجويان خواهد بود. نمونه‌ی اين مطلب را در سالهای قبل در همين مکان(موزه‌ی هنرهای معاصر اصفهان) و يا حتی در همين روزها در موزه‌ی هنرهای معاصر تهران با مديريت فعلی شاهد هستيم.
اما از اين محاسن که بگذريم اين نمايشگاه دارای معايبی نيز می‌باشد که از اين قرارند. نخست اينکه اين نمايشگاه نيز از قاعده‌ای که در پيش از اين گفته شد مستثنی نيست و همه‌ی آثار ارائه شده مربوط به سالهای دهه‌ی هفتاد و پيش‌از آن می‌باشند، گويی امر آموزش به گلبن نيز فرصت کار در سالهای اخير را نداده است، شايد عده‌ای اين مسأله را مربوط به عنوان و انگيزه‌ی نمايشگاه يعنی «رهاورد سفر» بدانند اما اين گفته به نظر توجيه مناسبی برای مسأله نيست. دومين عيب اين نمايشگاه پراکنده بودن آثار از نظر تکنيکی و حال و هوای کار می‌باشد که اين موضوع نيز به همان مسأله‌ی قبل باز می‌گردد، چون لازمة اينگونه نمايشگاهها اين است که هنرمند با فکر قبلی و روند مشخص به انجام کار در چهارچوبی که برای خود مطرح کرده است بپردازد (اگر نمايشگاه مروری بر آثار يک شخص يا گزيده‌ای از فعاليت‌های هنرمند يا هنرمندان باشد در آنصورت اين مسأله توجيه‌پذير است اما در يک چنين نمايشگاهی اين امر درست نمی‌باشد) و بالاخره آخرين عيب اين نمايشگاه نحوه‌ی ارائه‌ی آثار می‌باشد، عدم هماهنگی کاغذهای استفاده شده و تکنيکها، قطع آثار و مخصوصاً نحوه‌ی پاسپارتوی کارها به شکل بسيار فاحشی آزار دهنده می‌باشد. خيلی از آثار به علت کهنگی در اثر گذشت زمان و عدم مراقبت‌های لازم دچار پوسيدگی شده‌اند و حتی قسمتی از اطراف آنها ازبين رفته است، اين مسأله وقتی نمود بيشتری پيدا می‌کند که بازديدکننده همزمان کارهای گالری‌های ديگر يعنی عکس‌های مهران مهاجر و يا عکاسان معاصر ايران را نيز ببيند.
اميد است که اساتيد دانشگاهی اصفهان وقت بيشتری را برای انجام کارهای هنری و برگزاری نمايشگاه صرف کنند و در قالب انجمن‌ها يا گروه‌های شخصی به فعاليت گروهی يا انفرادی در زمينه‌ی برپايی نمايشگاه بپردازند. برپا کردن نمايشگاه از لازمه‌های کاری يک هنرمند تجسمی است و نه تنها نشان از جسارت و پرکاری هنرمند است بلکه جايگاه او و هنرش را در بين ديگر هنرمندان و محيط جامعه‌اش  تعيين مي‌کند.
www.akkasee.com
universes-in-universe.org
www.akkasee.com